BIP
1 Pułk Saperów imienia Tadeusza Kościuszki
Historia

Formowanie 1 Inżynieryjnej Brygady Saperów rozpoczęto 1 kwietnia 1944r. w miejscowości LEBEDINO, koło SUM, na terenie byłego ZSRR.

 

Prawdziwy chrzest bojowy żołnierze brygady przeszli 2 sierpnia 1944r. Brygada przystąpiła w rejonie m. PUŁAWY do wykonywania swojego pierwszego zadania bojowego w bezpośrednim kontakcie z nieprzyjacielem zabezpieczając forsowanie rzeki Wisły przez 1 i 2 Dywizję Piechoty. Ten dzień stał się świętem jednostki i od 1994r. jest uroczyście obchodzony.

 

Rozkazem naczelnego Dowódcy Armii Czerwonej Nr 11 z dnia 19.02.1945r. i Dowódcy 1 AWP Nr 060 z dniem 26.02.1945r. za wkład w wyzwolenie i rozminowanie Warszawy, Brygada otrzymała zaszczytne miano „Warszawskiej”. Odtąd nosiła nazwę 1 Warszawska Brygada Inżynieryjno – Saperska. Brygada ubezpieczała walki o Kołobrzeg budując w tym rejonie 4 mosty. Bezpośredni udział w walkach o Kołobrzeg wziął 8 i 9 batalion. 18 marca 1945r. 8 i 9 batalion saperów za udział w wyzwoleniu Kołobrzegu otrzymały zaszczytne miano „Kołobrzeskich”. 19 marca 1945r. żołnierze Brygady brali czynny udział w „zaślubinach z morzem”. W kwietniu 1945r. Brygada rozlokowała się w Gryficach, skąd poprzez Nowogard i Stargard dotarła do Odry. Od 12 – 14 kwietnia 1945r. pododdziały brygady prowadziły w rejon m. Siekierki rozpoznanie rzeki Odry. W czasie rozpoznania przeprowadzono rozminowanie odcinków rzeki i brzegów przewidywanych do forsowania. Dzień 16 kwietnia dla uczczenia wysiłku polskich saperów stał się „Świętem Wojsk Inżynieryjnych”. Do dzisiaj jest uroczyście obchodzony jako „Dzień Sapera”.

 

22 czerwca 1945r. Jednostka przystąpiła do rozminowania Pomorza i Prus Zachodnich. Prace związane z rozminowaniem były wykonywane na Pomorzu do połowy września 1945r. gdy Jednostkę skierowano do rozminowania Górnego Śląska.

 

W dn. 15 – 20 listopada Jednostka przybyła do m. Lubliniec. Zgodnie z Rozkazem specjalnym Nr 24 z dnia 24.12.1945r. w okresie 16 – 19 styczeń 1946r. Jednostka przegrupowała się do Brzegu. 2 lutego 1946r. w rocznicę wyzwolenia miasta odbyło się uroczyste przywitanie żołnierzy Brygady przez władze i społeczność miasta, zakończone defiladą na rynku.

 

15 lutego 1946r. Jednostkę przeformowano na 1 Warszawski Pułk Saperów w składzie 3 batalionów saperów. W dniu 07.09.1958r. Brygada na rynku w Brzegu otrzymała nowy sztandar wojskowy. Poprzedni z czasów wojny został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, gdzie jest eksponowany do chwili obecnej. Nowy sztandar według wzoru zgodnego z Ustawą, Brygada otrzymała w 50-tą rocznicę swojego istnienia 20.08.1994r. Od tego dnia nasza jednostka nosi zaszczytne imię Tadeusza KOŚCIUSZKI oraz miano „BRZESKA”, co jest podkreśleniem trwającej od 1946r. jej nierozerwalnej tożsamości z Ziemią Brzeską.

 

W 2011r. Rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych Brygada została przeformowana w 1 Pułk Saperów i zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej przejęła sztandar, tradycje, wyróżniającą nazwę oraz symbolikę Brygady.

 

W ciągu ponad 70 letniej historii Jednostka realizowała szereg zadań na potrzeby gospodarki narodowej. W pierwszym okresie powojennym włączyła się w proces odbudowania i zagospodarowania kraju. Wykonywała wiele prac gospodarczych na zagospodarowanych Ziemiach Odzyskanych. Udzielała pomocy w likwidacji skutków klęsk żywiołowych, budując dziesiątki mostów i kładek. Brała udział w wielu akcjach przeciwlodowych i przeciwpowodziowych (w tym powódź tysiąclecia w 1997r.).

 

1 Brzeski Pułk Saperów im. Tadeusza Kościuszki przejął i kontynuuje tradycje następujących jednostek inżynieryjnych:

·         1 pułk inżynieryjny I Korpusu Polskiego (Rosja 19917 – 1918)

·         1 pułk inżynieryjny Warszawa (1918 – 1919)

·         1 pułk saperów Warszawa – Modlin (1921 – 1929)

Wszystkie jednostki nosiły imię Tadeusza Kościuszki.

 

Najważniejsze święta:

·         16. kwietnia – Święto Wojsk Inżynieryjnych (Dzień Sapera)

·         2. sierpnia – Święto Pułku

 

Zmiany w nazwie i organizacji:

Podczas swojej ponad 70 letniej historii Jednostka wielokrotnie zmieniała nazwę i wewnętrzną strukturę.

·         1944 – 1945 – 1 Inżynieryjna Brygada Saperów

·         1945 – 1946 – 1 Warszawska Brygada Saperów

·         1946 – 1949 – 1 Warszawski Pułk Pontonowy

·         1949 – 1967 – 1 Warszawski Zmotoryzowany Pułk Pontonowy

·         1967 – 1971 – 1 Warszawska Brygada Saperów

·         1971 – 1992 – 1 Brygada Saperów

·         1994 – 2011 – 1 Brzeska Brygada Saperów im. Tadeusza Kościuszki

·         2011 – do chwili obecnej – 1 Brzeski Pułk Saperów im. Tadeusza Kościuszki

 

Przejęcie przez 1 Pułk Saperów tradycji jednostek inżynieryjnych z „jedynką” w nazwie z okresu I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej, okresu międzywojennego i II wojny światowej pozwala głębiej sięgać do historii wojsk inżynieryjnych. Jeszcze dalej w historię sięga obranie za patrona najbardziej znanego nie tylko w Polsce, ale i w świecie przedstawiciela wojsk inżynieryjnych gen. Tadeusza Kościuszkę – bohatera walk o wolność narodu polskiego i amerykańskiego. Do pięknych tradycji nawiązują również barwy i emblematy umieszczone na fladze, odznace, oznace rozpoznawczej i proporczyku. Pomostem między historią, a współczesnością jest przyjęcie przez Jednostkę wyróżniającej nazwy Brzeska – nawiązującej do ponad 70 letniej współpracy z miastem Brzeg i regionem.

 

 

Szczegółowe informacje dostępne w formacie PDF:

 

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych